Rovaniemi is een stad in Fins Lapland dat zich al jaren presenteert als de woonplaats van de Kerstman.
Met een heus Santa Claus Village trekt dit dorp jaarlijks meer dan 600.000 bezoekers. De stad is zelf houder van het Europese woordmerk THE OFFICIAL HOMETOWN OF SANTA CLAUS dat in 2009 is ingeschreven voor onder meer reclame, telecommunicatie, transport en reisarrangementen.
Een officieel thuis van de kerstman? De kerstman is toch een fictief persoon, wie kan dan claimen de woonplaats te zijn van de kerstman? Een terechte vraag, en een vraag die journalist Lex Boon dwong tot nader onderzoek. Over dit onderzoek en de resultaten ervan, heeft Boon het boek geschreven ‘Ho ho ho’.
Het interessante is dat Boon de vraag heeft voorgelegd aan het Europese merkenbureau (EUIPO) door een nietigheidsactie te starten tegen het Europese merk van Rovaniemi. Boon voerde aan dat de slogan te beschrijvend is: de woorden zijn slechts een reclameboodschap kunnen en daarom geen herkomst aanduiden. Ook vond hij dat de claim misleidend is, omdat niemand een stad officieel tot woonplaats van de Kerstman kan benoemen. De stad deelde de mening van Boon uiteraard niet en voerde aan dat het merk een fantasierijke combinatie is (en dus wel over onderscheidend vermogen beschikt) en dat het publiek heel goed begrijpt dat de kerstman een fictief persoon is en dat het merk geen misleidende mededeling doet.
Een slogan kan volgens het EUIPO gewoon een merk zijn, ook als hij reclame maakt. De vraag is of het publiek de woorden uitsluitend als reclameboodschap ziet. Dat is hier niet gebleken. Het merk noemt Rovaniemi niet en verwijst naar de woonplaats van een figuur uit verhalen. Die combinatie van iets officieels met de Kerstman is volgens het EUIPO enigszins paradoxaal, waardoor het merk meer is dan een banale aanprijzing. Het merk beschrijft ook geen kenmerk van de diensten, want er is geen direct en concreet verband met bijvoorbeeld transport of telecommunicatie. Misleidend is het merk evenmin. Het publiek zal niet denken dat een officiële instantie bestaat die de woonplaats van de Kerstman aanwijst, en over de diensten zelf zegt het merk niets onwaars.
Dat Rovaniemi het merk mag houden, betekent niet dat het EUIPO heeft bepaald dat de Kerstman er woont of dat de stad een officiële status heeft. Daarover oordeelde het EUIPO niet. Beoordeeld is alleen het merk in relatie tot de diensten waarvoor het is ingeschreven. Juist het feit dat een fictief persoon geen officiële woonplaats heeft en het merk daarmee een bepaalde mate van overdrijving in zich heeft, was voldoende reden om de nietigheidsactie af te wijzen. De vraag blijft staan of Boon deze claim te serieus heeft genomen, of dit kwam doordat Rovaniemi dit doet (wij gaan het boek zeker lezen). Wij kunnen ons voorstellen dat wanneer andere steden worden belet te communiceren dat zij de woonplaats zijn van de kerstman zijn, dat de claim van Rovaniemi iets onrechtmatigs krijgt. Overigens hoeft Boon niet lang te treuren, hij is ook de trotste eigenaar van een merk: The Official Hometown of the Easter Bunny.
Auteur: Arnaud Bos
Bio: Arnaud is merkenadviseur en binnen Knijff verantwoordelijk voor de marketing & communicatie. Arnaud is specialist in de metaverse en de muzieksector en zijn klantenportfolio omvat veel opkomende en gerenommeerde bands. Hij houdt de laatste jurisprudentie in de EU nauwlettend in de gaten en laat je direct weten als hij opmerkelijke merkaanvragen ziet.