Van fictief tot real life merk: WONKA tegenover WONKITOS

Wonka is al decennialang een begrip.

Het merk vindt zijn oorsprong in Sjakie en de chocoladefabriek van Roald Dahl, waarin Willy Wonka de excentrieke chocolatier is achter een wonderlijke snoepfabriek. Wat begon als een fictief personage in een kinderboek, groeide via films en merchandising uit tot een merk voor chocola dat tegenwoordig in handen is van een dochteronderneming van Ferrero.

Wonka staat daarmee niet op zichzelf. Ook andere verzonnen merken uit films en series hebben de stap naar de werkelijkheid gemaakt. Denk aan Duff Beer uit The Simpsons, dat inmiddels in verschillende landen als biermerk wordt gebruikt. Een ander voorbeeld is Bubba Gump Shrimp Co. uit Forrest Gump: wat in de film begint als een onderneming rond de garnalenvisserij, is uitgegroeid tot een internationale keten van visrestaurants.

Zodra een naam niet alleen fictief producten onderscheidt, maar ook daadwerkelijk producten in het schap, ontstaat de noodzaak van merkbescherming. Registratie is dan een strategisch instrument om de exclusieve rechten in eigen hand te houden en te bepalen wie de naam mag gebruiken. Zeker bij een aantrekkelijk concept liggen kapers op de kust die willen meeliften op de bekendheid van het imaginaire merk.

 Dat een merkregistratie goed van pas komt werd recent duidelijk toen op basis van het merk WONKA een oppositie werd ingediend tegen de Europese aanvraag WONKITOS. Een Spaanse partij probeerde dit teken te registreren voor uiteenlopende voedingsmiddelen. Ferrero verzette zich hiertegen op basis van haar oudere WONKA-merk. De Oppositiedivisie van het Europese merkenbureau (EUIPO) gaf Ferrero grotendeels gelijk: voor producten als chocolade, ijs en zoetwaren werd een risico van verwarring vastgesteld. Het gedeelde begin “WONK” woog daarbij zwaar, zeker omdat consumenten vaak vooral het begin van een merk onthouden. 

Interessant is dat het EUIPO het niet doorslaggevend achtte of WONKA wordt herkent als verwijzing naar Willy Wonka. Vermoedelijk voerde de merkhouder dit argument aan om aan te tonen dat het onderscheidend vermogen van het merk groter is dan gemiddeld. Het ingediende bewijsmateriaal overtuigde de instantie echter niet.

Desalniettemin kon effectief worden opgetreden tegen WONKITOS. Een mooie overwinning voor Wonka.

Auteur: Arnaud Bos

Bio: Arnaud is merkenadviseur en binnen Knijff verantwoordelijk voor de marketing & communicatie. Arnaud is specialist in de metaverse en de muzieksector en zijn klantenportfolio omvat veel opkomende en gerenommeerde bands. Hij houdt de laatste jurisprudentie in de EU nauwlettend in de gaten en laat je direct weten als hij opmerkelijke merkaanvragen ziet.